تفاوت میان حمد ، مدح و شکر چیست؟

دسته: باید بدانیم , گنجینه پاسخ‌ها
بدون دیدگاه
چهارشنبه - ۱۹ دی ۱۳۹۷
تفاوت میان حمد ، مدح و شکر چیست؟

آیا بین کلمات حمد، مدح و شکر تفاوت هست؟ چه ارتباطی با هم دارند؟

حمد، مدح و شکر در لغت و اصطلاح

۱. واژه «حَمد»، در لغت به معنای ثناء و ستایش است.[۱] و در اصطلاح، عبارت است از: ستایش بر کار شایسته و صفت پسندیده ای که به صورت اختیاری انجام و ظاهر شود.[۲]

۲. واژه «مَدح» نیز، به معنای «ستایش» است،[۳] و از جهتی حمد و مدح با هم مترادف اند؛[۴] ولی فرق آن با حمد در این است که مَدح در برابر کارِ پسندیده خارج از اختیار آدمی گفته می شود.[۵] با این بیان، ارتباط و فرق میان حمد و مدح روشن می شود. نکته دیگر این که حمد خدا، ستایش او در برابر فضیلت[۶] او است.

حتما بخوانید :   چرا در «الله اکبر» صفت بعد از اسم آمده، ولی در «سبحان الله» این طور نیست؟

۳. واژه «شُکر»، به معنای یاد آوری نعمت و اظهار و نشر آن است.[۷] در فارسی به معنای «سپاس» نیز آمده است.[۸] شکر از سوی خدا به معنای پاداش و سپاس است،[۹] و خداوند از این جهت شاکر و شکور است.[۱۰]

در باره ارتباط و تفاوت شکر با حمد دیدگاه هایی مطرح شده که دو نمونه ذکر می شود:

الف. شکر در برابر نعمت خاصّی با زبان، قلب و دیگر اعضای بدن انجام می گیرد؛ در این صورت، حمدِ با زبان یکی از مصادیق شکر محسوب می شود.[۱۱]

ب. حمد، ستایش نیکو و زیبا به قصد تعظیم در برابر نعمت و غیر نعمت بوده، حال آن که شکر سپاسی است به قصد تعظیم در برابر نعمت.[۱۲]

حتما بخوانید :   سود حاصل از مال ربوی به مالک اصلی آن تعلق می‌گیرد، یا به کسی که آن سود را به دست آورده است؟

[۱]. لسان العرب، ج ۳، ص ۱۵۵؛ کتاب العین، ج ۳، ص ۱۸۸و ۱۸۹، واژه «الحمد»؛ فرهنگ ابجدی عربی – فارسی، ص ۲۵.

[۲]. طباطبایى، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ۱، ص ۱۹‏، دفتر انتشارات اسلامی‏، قم، چاپ پنجم، ۱۴۱۷ ق‏؛ حسینى همدانى، سید محمد حسین، انوار درخشان، تحقیق، بهبودی، محمد باقر، ج ۱، ص ۱۵، کتابفروشى لطفی، تهران، چاپ اول، ۱۴۰۴ق؛

۳]. لسان العرب، ج ۲، ص ۵۸۹، واژه «المَدح».

[۴]. زمخشرى، محمود، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، ج ۱، ص ۸، دار الکتاب العربی، بیروت، ۱۴۰۷ق.

[۵]. المیزان فی تفسیر القرآن، ج ۱، ص ۱۹؛ انوار درخشان، ج ۱، ص ۱۵.

حتما بخوانید :   «لائیسم» و «سکولاریسم» چه تفاوتی با هم داشته و آیا آن دو با مبانی اسلامی سازگارند؟

[۶]. المفردات فی غریب القرآن، ص ۲۵۶.

[۷]. لسان العرب، ج ۴، ص ۴۲۳؛ المفردات فی غریب القرآن، ۴۶۱؛ التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج ۶، ص ۹۹ و ۱۰۰، واژه «الشّکر».

[۸]. التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج ۲، ص ۲۸۰؛ فرهنگ ابجدی عربی – فارسی، ص ۸۱ و ۵۱۲.

[۹]. لسان العرب، ج ۴، ص ۴۲۳.

[۱۰]. بقره، ۱۵۸ و فاطر، ۳۰٫

[۱۱]. الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، ج ۱، ص ۸ و ۹.

[۱۲]. مجمع البحرین، ج ۳، ص ۳۹، واژه «الحمد».

 

منبع : اسلام کوئست

لینک کوتاه جهت انتشار در شبکه های اجتماعی: https://www.mojahedan.com/?p=39
توجه : «مطلب شما را با نام خودتان منتشر می کنیم»
پرینت اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
بازدید: ۱۲۵
برچسب ها:
دیدگاه ها

» پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
» پیام هایی که به غیر از زبان فارسی باشند منتشر نخواهد شد.
» قرارگاه مجاهدان مجاز به ویرایش ادبی نظرات شما سروران است.
» دیدگاه های ارسال شده توسط شما، در ابتدا توسط قرارگاه مجاهدان بررسی و سپس منتشر خواهد شد.